Cumhurbaşkanlığı kararıyla, büyükşehir belediyesi sınırları içerisindeki bazı ilçelerde esnafa yönelik vergi sistemi köklü biçimde değişiyor. Yeni düzenleme ile birlikte, nüfusu 30 binin üzerinde olan ilçelerde faaliyet gösteren esnaf artık basit usulde değil, gerçek usulde vergilendirilecek. Uygulama 1 Ocak 2026 itibarıyla yürürlüğe girecek.
Vergilendirmede Eşitlik Hedeflendi
Amaç; aynı işi yapanların Türkiye genelinde aynı vergi usulüne tabi olmasını sağlamak. Bu kapsamda; otel, lokanta işletmeciliği ile şehir içi yolcu taşımacılığı gibi bazı faaliyet alanlarında, daha önce sadece 13 büyükşehirde uygulanan gerçek usul vergilendirme, artık 30 büyükşehirin tamamına yayılıyor. Böylece esnaf arasında vergisel eşitlik sağlanması hedefleniyor.
Gelir Vergisi Muafiyeti Kapsamı Daralıyor
Bilindiği üzere basit usulde vergilendirilen mükellefler, gelir vergisinden istisnaydı ve yıllık beyanname de vermiyordu. Ancak yeni düzenlemeyle birlikte, bu avantaj artık daha sınırlı bir kesim için geçerli olacak. Özellikle ticari taksi, dolmuş, minibüs ve şehir içi yolcu taşımacılığı yapanlar, artık kazançlarını gerçek usule göre beyan etmek zorunda kalacak.
Plaka ve Kira Bedelleri Etkili Oldu
Düzenlemeye gerekçe olarak, şehir içi taşımacılıkta kullanılan araçların yüksek plaka değerleri ve kiralama bedelleri gösterildi. Bu tür faaliyetlerde elde edilen kazançların, basit usulde vergilendirme sınırı olan 480 bin TL’yi aşması nedeniyle sistem dışına alınmalarına karar verildi.
Küçük İlçelerde Esnafa İstisna
Ancak tüm büyükşehirlerde bu uygulama geçerli değil. Nüfusu 30 binin altında olan ilçelerde faaliyet gösteren esnaf ve taşımacılar, mevcut koşulları sağlamaları halinde basit usulden faydalanmaya devam edebilecek. Böylece kırsaldaki küçük ölçekli esnaf için bir istisna oluşturuldu.
Vergi Adaleti ve Kayıt Dışılıkla Mücadele Vurgusu
Yetkililer, bu düzenlemenin hem vergi adaletini sağlamak hem de kayıt dışı ekonomiyi azaltmak amacı taşıdığını vurguluyor. Yeni uygulama sayesinde, aynı işi yapan ancak farklı vergi rejimlerine tabi olan mükellefler arasındaki fark kapatılacak.
