Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye-ABD ilişkileri ve ABD Başkanı Joe Biden ile görüşme takvimine ilişkin, "Nasip olursa Roma'da görüşeceğiz. Glasgow'da da büyük ihtimalle görüşeceğiz. Demek ki hayra alamet bazı adımlar atılıyor." dedi.Cumhurbaşkanı Erdoğan, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Soçi'de yaptığı görüşmenin ardından, Türkiye dönüşünde uçakta gazetecilerin sorularını yanıtladı ve değerlendirmelerde bulundu.Erdoğan, "Görüşmenizde S-400'ün devamının alınmasına ilişkin bir süreç şekillendi mi? F-35 programından Türkiye'nin çıkarılması sonrasında Rusya ile yeni nesil savaş uçakları konusunda bir çalışma yürütülmesi, özellikle SU uçaklarıyla alakalı bir çalışma yapılması konusu gündeme geldi mi?" sorusu üzerine, S-400 konusunda sürecin devam ettiğini, geri adım atmak gibi bir şeyin söz konusu olmadığını belirtti.Bu yararlı görüşmede bu konuları etraflıca konuştuklarını ve bunları daha ileri boyutlara nasıl taşıyacaklarını görüştüklerini anlatan Erdoğan, "Hatta uçak motorları yapımında ne gibi adımlar atacağız, savaş uçaklarıyla ilgili ne gibi adımlar atacağız; bunları da yine etraflıca konuşma imkanımız oldu. Allah nasip ederse uçak motorları konusunda da aynı adımı atacağız. Bir diğer konu, gemi inşasında da yine beraber birçok adım atabiliriz. Denizaltılara varıncaya kadar, burada da yine Rusya ile müşterek adımlarımız inşallah olacaktır. Çalışacağız. Durmak yok yola devam." diye konuştu.Cumhurbaşkanı Erdoğan, Almanya ile yapılan Reis serisi denizaltıların yapımına Ruslarla mı devam edileceği sorusuna, "Almanya işi biraz gevşekten alıyor. Almanya eğer bu işte bize verdiği sözü yerine getirmezse yapacağımız iş, alternatifleri bulmaktır. Alternatifler tükenmez." yanıtını verdi.Putin ile görüşmede, Karabağ ile ilgili Zengezur Koridoru'nun gündeme gelip gelmediğinin sorulması üzerine Erdoğan, Zengezur Koridoru'nun bütün bölge için önemli bir imkan olacağını söyledi.Burada hayata geçecek kara ve demir yolu hatlarının tüm bölge ülkeleri için ticari ve ekonomik fırsatlar getireceğini vurgulayan Erdoğan, "Azerbaycan, bu koridor için geniş çaplı çalışmalar yürütüyor. Tabi Ermenistan tarafının da yükümlülüklerini yerine getirmesi gerekiyor." ifadesini kullandı.Erdoğan, "Görüşmede, önerdiğiniz 6'lı platform konusu gündeme geldi mi?" sorusunu ise "Ona Putin her an hazır zaten." diye yanıtladı.
- ABD ile ilişkiler"Amerika dönüşü, 'Biden ile gidişat pek hayra alamet değil' demiştiniz. Gidişat hayra alamet değilse ABD ile ilişkilerde bilmediğimiz bir şey var mı, yoksa sorunlar mı derinleşti?" sorusu üzerine Erdoğan, "Bunları söyledik, cevap geldi zaten. Nasip olursa Roma'da görüşeceğiz. Oradan da inşallah Glasgow'a gideceğiz. Glasgow'da da büyük ihtimalle görüşeceğiz. Demek ki hayra alamet bazı adımlar atılıyor." değerlendirmesinde bulundu.Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye'nin Taliban ile ilişkileri ve Türkiye'nin Afganistan stratejisinin sorulması üzerine, Afganistan'dan tüm askerleri çektiklerini, asker varlığı olarak Afganistan'da yer almadıklarını hatırlattı.Taliban'ın, Türkiye ile uyumlu bir çalışma içerisine girmesi halinde, Taliban'la görüşmemek gibi bir ön yargılarının olmayacağının altını çizen Erdoğan, "Çünkü Afganistan halkı, bizim yüz yıllara dayanan geçmişimiz olan bir halktır. Yönetimle de uyum olması halinde biz her türlü görüşmeyi yapabiliriz. Buna da kapımız açıktır." dedi.Erdoğan, "Türkiye, Kabil Havalimanı'nın güvenliğini sağlama ve burayı işletme düşüncesinden vaz mı geçti?" sorusuna, "Şu an itibarıyla yokuz, ama ileride olabilir." cevabını verdi.Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Amerika, Afganistan’dan çekildi. Siz geçen gün çok açık ve net bir şekilde 'Amerika Suriye'den de çekilsin' dediniz. Orta dönem perspektifiyle baktığınız zaman Washington'ın nasıl bir adım atmasını bekliyorsunuz?" sorusunu ise şöyle yanıtladı:
"Az önce bir isimden bahsettim; McGurk. Bu, aslında teröre destek veren bir isimdir. Bu adam, PKK/YPG/PYD'nin adeta yönetmeni durumundadır. Tabi benim bu ifadem, birilerini ciddi manada rahatsız edecektir. Bunu da biliyoruz. Ama terör örgütleri ile el ele, kol kola oralarda dolaşan adamdır bu. Benim teröristlerle mücadele verdiğim bir bölgede, bunun onlarla kol kola dolaşması, beni ciddi manada rahatsız etmektedir. Şu anda da onun bu terör örgütleriyle iç içe olması, beraber olması, konumunu zaten ifade etmektedir. Er veya geç Amerika buradan çıkmalı ve burası Suriye halkına bırakılmalı."Erdoğan, "Amerika ile ilgili çok net ifadeler ortaya koydunuz. ABD Başkanı Biden ile G-20 Zirvesi'nde bir araya geleceğiniz bilgisi var. G-20 Zirvesi'ndeki görüşmeyi, Amerika-Rusya dengesinde siz nereye konumlandırıyorsunuz?" sorusu üzerine, orada Biden ile yapacağı görüşmenin boyutlarının nereye ulaşacağını göreceklerini dile getirdi.Brüksel'de bir görüşmelerinin olduğunu, şimdi ise Roma'da bir görüşme yapacaklarını anımsatan Erdoğan, şu bilgileri paylaştı:
"Belki bunları da konuşacağız. Suriye ile ilgili ABD'nin yaklaşımı ne olacak? Bunları dillendirme fırsatımız olacak. Aramızdaki askeri siyasi, ekonomik, ticari tüm ilişkileri ele alacağız. Mesela F-35 sorunu ne olacak? 1 milyar 400 milyon dolar ödeme yapmışız. Bu ne olacak? Bunların akıbetini görmemiz lazım. Biz, elimizde bol para var da bunları etrafa saçan bir ülke değiliz. Bu paraları da kolay kolay kazanmadık, kazanmıyoruz. Ya uçaklarımızı verecekler ya da parayı verecekler."Cumhurbaşkanı Erdoğan, yeni anayasa çalışması ve seçim yasasının ne aşamada olduğunun sorulması üzerine, anayasa ile ilgili çalışmalarının bitme noktasına geldiğini, bu arada yaşanan afetler sebebiyle bir kesintiye uğradığını, tekrar bir araya gelip çalışmaları süratle bitireceklerini aktardı.Siyasi Partiler Kanunu ile ilgili çalışmada da AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Hayati Yazıcı'nın, MHP'deki muhatabıyla yaptığı çalışmayı belirli bir noktaya getirdiklerine dikkati çeken Erdoğan, "Son durumu bana bildirecekler. Ondan sonra da hayırlısıyla buradaki kararımızı da vermiş olacağız. Devlet Bey ile de bir araya gelip üzerinden geçme imkanımız olabilir. Zaten özellikle baraj vesaire gibi konular medyaya da yansıdı." ifadesini kullandı.- Başkanlık sistemiCumhurbaşkanı Erdoğan, "Muhalefetin parlamenter demokrasiye dönüş konusundaki tavrı ortada. Zaman zaman AK Parti içinde de buna dönük bazı fikirler konuşulduğu iddia ediliyor. Bu konudaki görüşünüz nedir?" sorusu üzerine, şunları kaydetti:"Asla böyle bir şey söz konusu değil. Başkanlık sistemini getiren bir iktidar kalkıp da muhalefetin kuyruğuna takılır mı? Böyle bir şey asla olamaz. Biz başkanlık sistemini getirdik ve bu yeni sistemden de memnunuz. Başkanlık sistemiyle inşallah yolumuza devam edeceğiz. Başkanlık sistemiyle aldığımız mesafe de ortadadır. Bizi yıllarca geride bırakmış olan eski vesayetçi sistemi tekrar denemenin anlamı yok. Eski sistem demek, yamalı bohça demektir. Eski sistem demek, sürekli koalisyon hükümetlerinin olması demektir. Eski sistem demek, kesinlikle sağlıklı bir yönetim biçiminin olmayışı demektir. Olay bu kadar basittir."- Fahiş fiyatlarErdoğan, "Fahiş fiyat sorununda yalnızca zincir marketler mi sorumlu, yoksa bunda üretim maliyetlerinin artmasının da etkisi var mı?" sorusu üzerine, şu anda zincir market dedikleri bu güçlü marketlerin bu işin ağırlığını oluşturduğunu aktardı.Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, sözlerine şöyle devam etti:"Bunların bir de altyapıları var. Bu altyapılar da ciddi manada bu işin beslemesi oluyor. Şu anda bazı marketlerle ilgili bir denetim süreci olacak. Bazı cezai müeyyideler gelecek. Böyle bir durum söz konusu. Biz, kendilerinden hassasiyet bekliyoruz. Ticaret Bakanlığımız da denetimlerini sıklaştırarak sürdürüyor. Bunu da devam ettireceğiz. Tarladan manava ve markete kadar bu süreci çok daha ciddi bir şekilde denetleyeceğiz."(Bitti)
- ABD ile ilişkiler"Amerika dönüşü, 'Biden ile gidişat pek hayra alamet değil' demiştiniz. Gidişat hayra alamet değilse ABD ile ilişkilerde bilmediğimiz bir şey var mı, yoksa sorunlar mı derinleşti?" sorusu üzerine Erdoğan, "Bunları söyledik, cevap geldi zaten. Nasip olursa Roma'da görüşeceğiz. Oradan da inşallah Glasgow'a gideceğiz. Glasgow'da da büyük ihtimalle görüşeceğiz. Demek ki hayra alamet bazı adımlar atılıyor." değerlendirmesinde bulundu.Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye'nin Taliban ile ilişkileri ve Türkiye'nin Afganistan stratejisinin sorulması üzerine, Afganistan'dan tüm askerleri çektiklerini, asker varlığı olarak Afganistan'da yer almadıklarını hatırlattı.Taliban'ın, Türkiye ile uyumlu bir çalışma içerisine girmesi halinde, Taliban'la görüşmemek gibi bir ön yargılarının olmayacağının altını çizen Erdoğan, "Çünkü Afganistan halkı, bizim yüz yıllara dayanan geçmişimiz olan bir halktır. Yönetimle de uyum olması halinde biz her türlü görüşmeyi yapabiliriz. Buna da kapımız açıktır." dedi.Erdoğan, "Türkiye, Kabil Havalimanı'nın güvenliğini sağlama ve burayı işletme düşüncesinden vaz mı geçti?" sorusuna, "Şu an itibarıyla yokuz, ama ileride olabilir." cevabını verdi.Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Amerika, Afganistan’dan çekildi. Siz geçen gün çok açık ve net bir şekilde 'Amerika Suriye'den de çekilsin' dediniz. Orta dönem perspektifiyle baktığınız zaman Washington'ın nasıl bir adım atmasını bekliyorsunuz?" sorusunu ise şöyle yanıtladı:
"Az önce bir isimden bahsettim; McGurk. Bu, aslında teröre destek veren bir isimdir. Bu adam, PKK/YPG/PYD'nin adeta yönetmeni durumundadır. Tabi benim bu ifadem, birilerini ciddi manada rahatsız edecektir. Bunu da biliyoruz. Ama terör örgütleri ile el ele, kol kola oralarda dolaşan adamdır bu. Benim teröristlerle mücadele verdiğim bir bölgede, bunun onlarla kol kola dolaşması, beni ciddi manada rahatsız etmektedir. Şu anda da onun bu terör örgütleriyle iç içe olması, beraber olması, konumunu zaten ifade etmektedir. Er veya geç Amerika buradan çıkmalı ve burası Suriye halkına bırakılmalı."Erdoğan, "Amerika ile ilgili çok net ifadeler ortaya koydunuz. ABD Başkanı Biden ile G-20 Zirvesi'nde bir araya geleceğiniz bilgisi var. G-20 Zirvesi'ndeki görüşmeyi, Amerika-Rusya dengesinde siz nereye konumlandırıyorsunuz?" sorusu üzerine, orada Biden ile yapacağı görüşmenin boyutlarının nereye ulaşacağını göreceklerini dile getirdi.Brüksel'de bir görüşmelerinin olduğunu, şimdi ise Roma'da bir görüşme yapacaklarını anımsatan Erdoğan, şu bilgileri paylaştı:
"Belki bunları da konuşacağız. Suriye ile ilgili ABD'nin yaklaşımı ne olacak? Bunları dillendirme fırsatımız olacak. Aramızdaki askeri siyasi, ekonomik, ticari tüm ilişkileri ele alacağız. Mesela F-35 sorunu ne olacak? 1 milyar 400 milyon dolar ödeme yapmışız. Bu ne olacak? Bunların akıbetini görmemiz lazım. Biz, elimizde bol para var da bunları etrafa saçan bir ülke değiliz. Bu paraları da kolay kolay kazanmadık, kazanmıyoruz. Ya uçaklarımızı verecekler ya da parayı verecekler."Cumhurbaşkanı Erdoğan, yeni anayasa çalışması ve seçim yasasının ne aşamada olduğunun sorulması üzerine, anayasa ile ilgili çalışmalarının bitme noktasına geldiğini, bu arada yaşanan afetler sebebiyle bir kesintiye uğradığını, tekrar bir araya gelip çalışmaları süratle bitireceklerini aktardı.Siyasi Partiler Kanunu ile ilgili çalışmada da AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Hayati Yazıcı'nın, MHP'deki muhatabıyla yaptığı çalışmayı belirli bir noktaya getirdiklerine dikkati çeken Erdoğan, "Son durumu bana bildirecekler. Ondan sonra da hayırlısıyla buradaki kararımızı da vermiş olacağız. Devlet Bey ile de bir araya gelip üzerinden geçme imkanımız olabilir. Zaten özellikle baraj vesaire gibi konular medyaya da yansıdı." ifadesini kullandı.- Başkanlık sistemiCumhurbaşkanı Erdoğan, "Muhalefetin parlamenter demokrasiye dönüş konusundaki tavrı ortada. Zaman zaman AK Parti içinde de buna dönük bazı fikirler konuşulduğu iddia ediliyor. Bu konudaki görüşünüz nedir?" sorusu üzerine, şunları kaydetti:"Asla böyle bir şey söz konusu değil. Başkanlık sistemini getiren bir iktidar kalkıp da muhalefetin kuyruğuna takılır mı? Böyle bir şey asla olamaz. Biz başkanlık sistemini getirdik ve bu yeni sistemden de memnunuz. Başkanlık sistemiyle inşallah yolumuza devam edeceğiz. Başkanlık sistemiyle aldığımız mesafe de ortadadır. Bizi yıllarca geride bırakmış olan eski vesayetçi sistemi tekrar denemenin anlamı yok. Eski sistem demek, yamalı bohça demektir. Eski sistem demek, sürekli koalisyon hükümetlerinin olması demektir. Eski sistem demek, kesinlikle sağlıklı bir yönetim biçiminin olmayışı demektir. Olay bu kadar basittir."- Fahiş fiyatlarErdoğan, "Fahiş fiyat sorununda yalnızca zincir marketler mi sorumlu, yoksa bunda üretim maliyetlerinin artmasının da etkisi var mı?" sorusu üzerine, şu anda zincir market dedikleri bu güçlü marketlerin bu işin ağırlığını oluşturduğunu aktardı.Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, sözlerine şöyle devam etti:"Bunların bir de altyapıları var. Bu altyapılar da ciddi manada bu işin beslemesi oluyor. Şu anda bazı marketlerle ilgili bir denetim süreci olacak. Bazı cezai müeyyideler gelecek. Böyle bir durum söz konusu. Biz, kendilerinden hassasiyet bekliyoruz. Ticaret Bakanlığımız da denetimlerini sıklaştırarak sürdürüyor. Bunu da devam ettireceğiz. Tarladan manava ve markete kadar bu süreci çok daha ciddi bir şekilde denetleyeceğiz."(Bitti)
